Engelsk hot, nynorsk not?

Av Kristin Fridtun, forfattar og språkvitar

Når me oppfattar ord og vendingar som stygge eller fine, kule eller ukule, har det som regel lite med sjølve ordforma å gjera. Bokstavkombinasjonen eller ljoden av ordet rass er ikkje grov i seg sjølv, jamfør orda brasse og luftmadrass, som inneheld rass og likevel blir rekna som heilt fine. Nokre synest at det engelske ordet freedom er fint, medan nynorsk fridom er rart. Kva er det som går føre seg her?

Hald fram å lesa Engelsk hot, nynorsk not?

Nynorsk – ei målform for urbant orienterte ungdommar?

Det er gjort ei rekkje studiar som viser samanheng mellom talemål og identitet, der språket blir brukt for å signalisere kven vi er eller ønskjer å vere. Men kva drivkrefter ligg bak når skuleungdom med nynorsk som opplæringsmål skal velje hovudmål i vidaregåande skule? Er dette også eit spørsmål om kven og kva dei vil bli identifiserte med?

Tekst: Ingunn Kleggetveit, norsklærar

Hald fram å lesa Nynorsk – ei målform for urbant orienterte ungdommar?

Då ein elverumsing oppdaga systemet i nynorsk

Av Kristin Fridtun, forfattar og språkvitar

Dei få av oss som byter skriftmål frå bokmål til nynorsk, vekkjer ofte merksemd i båe leirar. Mange av bokmålsbrukarane skjønar ikkje korleis nokon friviljug går over til nynorsk. Mange av nynorskbrukarane – og ein del bokmålsbrukarar – stiller spørsmålet: «Men kvifor skriv du nynorsk, du snakkar jo bokmål?!»

Hald fram å lesa Då ein elverumsing oppdaga systemet i nynorsk

Hei!

Jeg heter Hege, er ti år og går på skole i Drammen.

Disse språkene leser jeg bøker på:

Jeg leser på tre forskjellige språk. De språkene er norsk, dansk og engelsk. Jeg synes engelsk er litt vanskeligere enn de to andre. Hald fram å lesa Hei!

Det heiter faktisk «verda», ikkje «verden», altså!

Av Ingvild Sandø Rullestad

Sjå for deg dette: Eit klasserom på ein ungdomsskule, sentralt på Austlandet, elevane er mest opptekne av å vere ungdommar. Oppe ved tavla står ein ivrig lærar og ropar utover i klassen: «Å vere, er, var, har vore! Om det er noko de skal hugse, så er det dette!!!». Eleven som har vore minst engasjert, rekkjer opp handa, læraren anar eit håp om at no, nett no, har han skjønt kva det handlar om. Eleven får ordet og spør: «Men kva skal vi med nynorsk eigentleg?» Læraren sveittar, pustar tungt, det er berre eit par dagar igjen til heildagsprøva, og berre eit skarve år til eksamen. Læraren har på seg t-skjorta der det står: «Eg elskar nynorsk», har laga verbspel, og elevane har omsett Metallica-tekstar til nynorsk, men tida strekk ikkje til, og ho kjenner at det som kjem ut av munnen, er berre mas.

Hald fram å lesa Det heiter faktisk «verda», ikkje «verden», altså!

Om å vere god på begge bein – om å bruke både bokmål og nynorsk

Av Ragnfrid Trohaug, seniorredaktør for barne- og ungdomslitteratur ved Samlaget

Det er vanskeleg å bruke fotballmetaforar utan å hamne i klisjéfella, men eg kan ikkje anna. For når eg tenker på mitt forhold til dei to ulike skriftvariantane av norsk, når eg tenker på bokmål og nynorsk, kjenner eg med éin gong lukta av nordnorske grusbanar og kjensla av forstadsliv nord for polarsirkelen på åttitalet, eg hugsar attende til den gongen lærar heitte frøken og sekk var ransel. Eg hugsar kjensla av lærelyst og utprøving, eg hugsar triksing med fotball og bokstavar, om einannan. Eg hugsar då eg skjønte at det var lurt å vere god på begge bein.

Hald fram å lesa Om å vere god på begge bein – om å bruke både bokmål og nynorsk

Då nynorsken blei meir enn blånande fjell og djupe dalar

Av Mariann Schjeide, leiar i Norsk bibliotekforeining

Spynorsk mordliste. Det sto det også på mi ordliste på vidaregåande skule. Eg var frå Ålesund, oppvaksen midt i byen, hadde bokmål på skulen. Då eg skulle begynne på skule i ny skulekrets ei lita mil frå Ålesund, skulle foreldra mine røyste over målform i skulekretsen. Dei røysta mot «grautmålet», som ei morosam journalistvenn av faren min skreiv i avisa med bilete av foreldra mine. Vi var nettopp flytta inn i eit nytt byggefelt, og gatene skulle ha adresser. Kyrkjehaugen heitte gata vår. Faren min skreiv protestbrev til kommunen. Han meinte det var ei unaturleg adresse, det burde heite Kirkehaugen. Han fekk ikkje medhald. Min vesle protest var å konsekvent skrive Kirkehaugen på alt. Hald fram å lesa Då nynorsken blei meir enn blånande fjell og djupe dalar